
Temsili görsel, yapay zekâ ile üretilmiştir.
Kayseri Pastırması, Türkiye'nin en tanınmış coğrafi işaretli et ürünlerinden biri. TÜRKPATENT kayıtlarına göre 25 Haziran 2002'de 36 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi; tescil sahibi Kayseri Ticaret Odası. Mart 2026'da ise TOBB'un duyurusuna göre Avrupa Birliği'nde coğrafi işaret tescili alan 46. Türk ürünü oldu. Bu tanınırlık internette güçlü bir talep yaratıyor; ama et ürününü kargoyla satmak, hem coğrafi işaret hukuku hem gıda mevzuatı hem de soğuk zincir açısından özen istiyor. Bu rehber, pastırma, sucuk ve kavurma satan Kayserili işletmelerin online satışa geçmeden önce çözmesi gereken soruları sırayla ele alıyor.
Kayseri'nin hangi et ürünleri coğrafi işaretli?
Kayseri, TÜRKPATENT listesinde 34 coğrafi işaretle öne çıkan illerden biri. Online satışta en çok aranan et ürünleri ve yöresel yemekler şöyle:
| Ürün | Tescil türü ve numarası | Tescil tarihi | Tescil sahibi |
|---|---|---|---|
| Kayseri Pastırması | Mahreç işareti, 36 | 25.06.2002 | Kayseri Ticaret Odası |
| Kayseri Sucuğu | Mahreç işareti, 35 | 25.06.2002 | Kayseri Ticaret Odası |
| Kayseri Sucuk İçi | Mahreç işareti, 1558 | 11.03.2024 | Kayseri Ticaret Odası |
| Kayseri Kavurması | Mahreç işareti, 1661 | 18.11.2024 | Kayseri Ticaret Borsası |
| Kayseri Mantısı | Mahreç işareti, 113 | 10.06.2009 | Kayseri Ticaret Odası |
Mahreç işareti, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'na göre üretim, işleme ve diğer işlemlerden en az birinin belirlenen coğrafi alanda yapıldığı ürünleri tanımlar. Tüm aşamaların bölgede yapılması gereken coğrafi işaret türü ise menşe adıdır.
Kayseri Pastırması adını internette kullanmak için ne gerekir?
Kanunun 46. maddesine göre tescilli coğrafi işareti, sicilde belirtilen şartlara uygun ürün üreten veya pazarlayanlar kullanabilir. Bu kişiler, coğrafi işarete yönelik üretim ve pazarlama faaliyetinde bulunduklarını tescil ettirene bildirir. Kayseri Pastırması için bu bildirimin muhatabı Kayseri Ticaret Odası'dır.
Aynı maddeye göre coğrafi işaret, amblemle birlikte ürün veya ambalajı üzerinde kullanılır ve coğrafi işaretlerde amblem kullanımı zorunludur. Pratikte bu, kargoyla gönderdiğiniz her vakum paketin üzerinde amblemin yer alması ve ürün fotoğraflarınızın bu ambalajı göstermesi demektir.
Bir de sınır var: Kanunun 53. maddesi, tescil şartlarını taşımayan bir üründe coğrafi işaretin "stilinde, tarzında, tipinde, türünde" gibi ifadelerle kullanılmasını da hakka tecavüz sayıyor. Kayseri dışında ya da tescildeki yönteme uymadan üretilen bir ürünü "Kayseri usulü pastırma" diye satmak bu yüzden risklidir.
AB tescili satışınızı nasıl etkiler?
AB tescili, "Kayseri Pastırması" adının Avrupa Birliği pazarında da korunduğu anlamına gelir. Bu, marka hikâyeniz ve yurt dışı tanıtım için değerli bir dayanaktır.
Ancak AB tescili, et ürününü yurt dışına göndermek için gereken sağlık şartlarının yerine geçmez. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın ihracat kontrolleri sayfasına göre onay prosedürü uygulayan ülkelere ihracatta ihracat izni aranıyor; belge, kimlik ve fiziksel kontrollerden sonra veteriner sağlık sertifikası düzenleniyor. Yani yurt dışındaki bir tüketiciye pastırmayı kargoyla göndermek, bir tekstil ürünü gibi basit bir e-ihracat işlemi değildir. Yurt dışı satışı düşünüyorsanız önce il müdürlüğüyle hedef ülkenin şartlarını görüşün.
Pastırmayı internetten satmak için hangi izinler gerekir?
5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun 30. maddesine göre onaya tabi gıda işletmeleri, faaliyete geçmeden önce Bakanlıktan onay almak zorundadır; kayda tabi olanlar ise işletme kaydı yaptırır.
Bakanlığın onay ve kayıt kapsamı sayfasına göre et ürünleri işleme tesisleri onay kapsamında. Online satıcıyı ilgilendiren iki madde daha var: hayvansal gıdaların yeniden ambalajlandığı işletmeler ve sıcaklık kontrolü gerektiren hayvansal gıda depoları da onaya tabi işletmeler arasında sayılıyor.
Bu ayrım önemli. Üreticiden kalıp hâlinde alıp dilimleyen ve kendi vakum paketine koyan bir satıcı, faaliyetinin onay kapsamına girip girmediğini Kayseri İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile netleştirmeden satışa başlamamalı. Onaylı bir üreticinin kendi ambalajındaki ürününü satıyorsanız, ürün etiketindeki onay numarası üreticiye aittir.
Ürün sayfasında hangi bilgiler satıştan önce görünmeli?
Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği'nin 17. maddesi uzaktan satışı ayrıca düzenliyor. Buna göre etikette bulunması zorunlu bilgiler, tavsiye edilen veya son tüketim tarihi hariç, satın alma işlemi tamamlanmadan önce satış sayfasında hazır bulunmalı; teslimat sırasında ise tüm zorunlu bilgiler sunulmalı.
Pastırma ürün sayfanızda en az şunlar yer almalı:
- Gıdanın adı ve net miktarı
- Bileşenler listesi (çemen karışımının içeriği dâhil)
- Alerjen bilgisi
- Özel muhafaza ve kullanım koşulları (üreticinin etikette belirlediği saklama sıcaklığı dâhil)
- Üreticinin ya da ambalajlayanın adı, adresi ve işletme kayıt veya onay numarası
- Menşe bilgisi ve beslenme bildirimi
Nisan 2024'te yönetmelikte yapılan değişiklikle gıdanın adı ve net miktarın ambalajın temel görüş alanında yer alması zorunlu hâle geldi. Bakanlığın duyurusuna göre eski etiketli ürünler için geçiş süresi 31 Aralık 2026'da bitiyor. 2027 öncesinde ambalaj basımı yapacaksanız yeni kurala göre tasarlayın.
Soğuk zincirde kargo nasıl planlanır?
Pastırmanın muhafaza koşulu ürün etiketinde ne yazıyorsa taşıma süresince de o koşul korunmalı. Bunun için satıştan önce şu düzeni kurun:
- Paketleme: Vakumlu porsiyonları yalıtımlı bir kutuya, yeterli soğutucu aküyle yerleştirin. Kutuyu en uzun teslim süresine göre test edin.
- Gönderim günü: Paketin depoda ya da aktarma merkezinde hafta sonu beklemesini önleyecek gönderim günleri belirleyin.
- Teslim süresi hesabı: ETBİS 2025'e göre Türkiye'de teslimatların %53,1'i 24–48 saatte, %26,3'ü 48–72 saatte tamamlanıyor. Paketinizi en az 72 saatlik yolculuğa dayanacak şekilde hazırlamak, uzak illere gönderimde güvenli bir başlangıç noktasıdır.
- Taşıyıcı seçimi: Soğuk zincir gerektiren gönderiler için hizmet veren taşıyıcıyla anlaşın ve sıcaklık şartını sözleşmeye yazdırın.
İnternetten alınan pastırmada iade hakkı var mı?
Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği'nin 15. maddesi, çabuk bozulabilen veya son kullanma tarihi geçebilecek malların teslimine ilişkin sözleşmelerde cayma hakkının kullanılamayacağını söylüyor. Tesliminden sonra koruyucu ambalajı açılmış ve iadesi sağlık ve hijyen açısından uygun olmayan mallar da istisna kapsamında.
Bu, her iadeyi reddedebileceğiniz anlamına gelmez. Cayma hakkı istisnası, 6502 sayılı Kanun'daki ayıplı mala ilişkin tüketici haklarını ortadan kaldırmaz; ayrıca mal tüketiciye teslim edilene kadar oluşan kayıp ve hasardan satıcı sorumludur. Yolda ısınmış ya da zarar görmüş bir paketin sorumluluğu sizdedir. İstisnayı ürün sayfasında ve ön bilgilendirme formunda açıkça yazın.
Ürün yelpazesine mantıyı eklerken nelere dikkat etmelisiniz?
Pastırma ve sucuk satan bir işletmenin ilk genişleme adımı genellikle mantı oluyor. Kayseri'de mantının birden fazla türü ayrı ayrı tescilli: Kayseri Mantısı (2009, no. 113), Kayseri Yağ Mantısı (no. 1005), Kayseri Tepsi Mantısı (no. 1059) ve Kayseri Purov Mantısı (no. 1834). Hepsinin tescil sahibi Kayseri Ticaret Odası. Her tescilin kendi üretim tarifi ve şartları var; ürün adını kullanmadan önce ilgili tescil belgesindeki tanıma uyduğunuzu kontrol edin ve amblem kuralını her ürün için ayrı uygulayın.
Gıda mevzuatı açısından da dikkat gereken bir nokta var. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın onay kapsamı sayfasında, bitkisel ürünlerle işlenmemiş hayvansal ürünleri birlikte içeren gıdaların üretildiği yerler de onaya tabi işletmeler arasında sayılıyor. Kıymalı mantı üretimi bu tanıma girebileceği için üretim yerinizin kayıt mı onay mı gerektirdiğini il müdürlüğüyle teyit edin.
Lojistikte ise kuru mantı ile dondurulmuş mantı farklı ürünlerdir. Etikette yazan muhafaza koşulu dondurulmuş saklamayı gerektiriyorsa, paketleme ve taşıyıcı seçimi pastırmadan daha sıkı bir soğuk zincir ister. Sepet tutarını artırmak için pastırma, sucuk ve kuru mantıyı aynı kutuda sunmak, farklı muhafaza koşullarını tek pakette birleştirmekten daha az risklidir.
Kayseri lezzetleri için hangi satış kanalı uygun?
Coğrafi işaretli bir ürün için kendi e-ticaret siteniz, tescil bilgisini, amblemi, üretim hikâyesini ve soğuk zincir teslimat koşullarını eksiksiz anlatabileceğiniz yerdir. Pazaryeri ise ilk müşteriye hızlı ulaşmanızı sağlar. İki kanalı birlikte kullanmak, stok ve sipariş takibini tek yerde toplamayı gerektirir.
Gıdada ortalama sepet düşük kalabiliyor: ETBİS 2025'e göre gıda ve süpermarket sektöründe ortalama sepet 889 TL. Pastırma, sucuk ve mantıyı birlikte sunan hediye kutuları, kurumsal bayram siparişleri ve abonelik benzeri düzenli gönderimler sepet tutarını büyütmenin yollarıdır.
Kayseri'nin genel e-ticaret görünümü için Kayseri e-ticaret verileri, başlangıç adımları için Kayseri'de e-ticaret nasıl yapılır yazılarımıza bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Kayseri Pastırması AB'de tescilli mi?
Evet. TOBB'un 25 Mart 2026 tarihli duyurusuna göre Kayseri Pastırması, Avrupa Birliği'nde coğrafi işaret tescili alan 46. Türk ürünü oldu. Türkiye'de ise 2002'den beri mahreç işareti olarak tescilli.
Kayseri dışında üretilen pastırmaya "Kayseri usulü" denebilir mi?
Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 53. maddesi, tescil şartlarını taşımayan ürünlerde coğrafi işaretin "usulü", "tarzında", "tipinde" gibi ifadelerle kullanılmasını hakka tecavüz sayıyor. Bu yüzden bu tür ifadelerden kaçınmak gerekir.
Pastırma satmak için onay belgesi gerekir mi?
Et ürünü işleyen tesisler ve hayvansal gıdayı yeniden ambalajlayan işletmeler Tarım ve Orman Bakanlığı onayına tabidir. Onaylı üreticinin ambalajındaki ürünü değiştirmeden satıyorsanız durumunuz farklı olabilir; il müdürlüğünden yazılı görüş alın.
İnternetten alınan sucukta cayma hakkı var mı?
Çabuk bozulabilen veya son kullanma tarihi geçebilecek mallarda, ayrıca ambalajı açılmış ve hijyen açısından iadesi uygun olmayan mallarda cayma hakkı kullanılamaz. Ayıplı mal ve taşıma hasarı ise satıcının sorumluluğundadır.
Sonuç
Kayseri Pastırması'nın 2026'daki AB tescili, ürünün internetteki değerini artırdı; ama bu değeri korumak, amblemli ambalaj, onaylı işletme, eksiksiz ürün sayfası ve sağlam bir soğuk zincirle mümkün. Bu dört ayağı kurduktan sonra kendi siteniz ve pazaryerleri birlikte çalışabilir. Satışlarınızdan komisyon almayan, Kasım 2026 itibarıyla yıllık 16.400–69.400 TL (KDV hariç) aralığındaki paketlerimizi inceleyebilir; uzaktan kurulum için 0543 930 12 72 numarasından telefon veya WhatsApp ile ya da iletişim formu üzerinden bize yazabilirsiniz.
Kaynaklar
- TÜRKPATENT, Coğrafi İşaret Kaydı: Kayseri Pastırması (tescil no. 36). ci.turkpatent.gov.tr
- TÜRKPATENT, Coğrafi İşaret Kaydı: Kayseri Sucuğu (tescil no. 35). ci.turkpatent.gov.tr
- TÜRKPATENT, Coğrafi İşaret Kaydı: Kayseri Kavurması (tescil no. 1661). ci.turkpatent.gov.tr
- TÜRKPATENT, Coğrafi İşaret Kaydı: Kayseri Mantısı (tescil no. 113). ci.turkpatent.gov.tr
- TÜRKPATENT, Kayseri ili coğrafi işaretler listesi. ci.turkpatent.gov.tr
- TOBB, Kayseri Pastırması AB'den coğrafi işaret tescili aldı, 2026. tobb.org.tr
- TÜRKPATENT, Kayseri Pastırması (haber), 2026. turkpatent.gov.tr
- Mevzuat Bilgi Sistemi, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (madde 34, 46, 53). mevzuat.gov.tr
- Mevzuat Bilgi Sistemi, 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu (madde 30). mevzuat.gov.tr
- Tarım ve Orman Bakanlığı, Onay ve Kayıt Kapsamına Giren Gıda İşletmeleri. tarimorman.gov.tr
- Tarım ve Orman Bakanlığı, İhracat Kontrolleri. tarimorman.gov.tr
- Resmî Gazete, Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği (26.01.2017, sayı 29960 mükerrer; madde 9 ve 17). resmigazete.gov.tr
- Tarım ve Orman Bakanlığı, Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmıştır, 2024. tarimorman.gov.tr
- Resmî Gazete, Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği (27.11.2014, sayı 29188; madde 15 ve 17). resmigazete.gov.tr
- Mevzuat Bilgi Sistemi, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun. mevzuat.gov.tr
- T.C. Ticaret Bakanlığı, Türkiye'de E-Ticaretin Görünümü Raporu 2025 (Grafik 12 ve 65), 2026. etbis-papi.ticaret.gov.tr